Οι πασχαλινές λαμπάδες έκαναν τη μυστική διανυκτέρευση των πιστών πιο φωτεινή κι από τη ηλιόλουστη ημέρα. Η Πασχαλινή λαμπάδα είναι ένα από τα πιο αγαπημένα έθιμα του Πάσχα, συνδεδεμένη με την παράδοση της αρχαίας Εκκλησίας να τελεί το Βάπτισμα των νέων μελών Της τη νύχτα της Ανάστασης.
Αρκετούς αιώνες πριν, η έναρξη της ιεράς ακολουθίας σηματοδοτούσε και το άναμμα των πασχαλινών λαμπάδων. Η αρχαία εκκλησία είχε επιλέξει τη νύχτα της Ανάστασης για να τελέσει το Βάπτισμα των φωτισμένων Της. Ο ναός ήταν φωτεινός από τους πολυελαίους και τα πολυπληθή κηροπήγια, ενώ κάθε πιστός κρατούσε τη δική του πασχαλινή λαμπάδα. Όλοι γιόρταζαν τη διπλή Λαμπρή: την Ανάσταση του Χριστού και την Ανάσταση των ψυχών που προσχωρούσαν στην Εκκλησία.
Οι νεοφώτιστοι, κρατώντας αναμμένες τις λαμπάδες τους, προχωρούσαν συνοδευόμενοι από ιερείς, διακόνισσες και αναδόχους, αφήνοντας τους πιστούς στον ναό να προσεύχονται. Σήμερα, οι πασχαλινές λαμπάδες παραμένουν σύμβολο της μυσταγωγίας και της εισόδου των πιστών στην Εκκλησία.
Η Πασχαλινή λαμπάδα συμβολίζει το νέο φως του Χριστού που φωτίζει την ψυχή του νεοφώτιστου. Με το πέρασμα των χρόνων, η Εκκλησία κράτησε κυρίως τον συμβολισμό της Ανάστασης, ενώ η σύνδεση με το βάπτισμα μειώθηκε. Η φλόγα αντιπροσωπεύει αγάπη, γνώση και νέα αρχή, μεταφέροντας το μήνυμα της Ανάστασης σε κάθε σπίτι.
Το Πάσχα συνδέεται στη μνήμη μας με τη λαμπάδα και τη νονά που την έφερνε. Τη Μεγάλη Εβδομάδα, η νονά με το νονό έφερναν την αγαπημένη πασχαλινή λαμπάδα, για την οποία είχαμε δώσει προηγουμένως την έγκρισή μας. Το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ, φορώντας τα καλά μας ρούχα, περιμέναμε τη στιγμή που ο ιερέας θα βγει από την ωραία πύλη με τη δική του λαμπάδα, δίνοντας νόημα στο δώρο μας.
Σήμερα, στο ρόλο της νονάς, είναι σημαντικό να εξηγούμε στα βαφτιστήρια μας την ουσία της πασχαλινής λαμπάδας, ώστε το όμορφο αυτό έθιμο του Πάσχα να συνεχιστεί και να μεταφερθεί στις επόμενες γενιές. .